Sosyal Politika ve İş Hukuku Dergisi

dergi kapak
91
-2026-

Makalenin Dili

: EN

  • Semih Erdoğdu
Yapay Zekâ, Otomasyon ve Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Sürdürülebilirliği: Teknolojik İşsizlik Primi Önerisi

ÖZ

Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) ve otomasyonun işgücü piyasaları ile prim esaslı sosyal güvenlik sistemlerinin finansal sürdürülebilirliği üzerindeki etkilerini incelemektedir. Bütünleştirici literatür taraması ve tematik senteze dayalı nitel bir araştırma tasarımı kullanılan çalışmada, YZ kaynaklı işgücü ikamesinin prim esaslı sosyal güvenlik finansmanını nasıl etkileyebileceği ele alınmaktadır. Analiz, otomasyonun önemli verimlilik artışları sağlayabileceğini; ancak işgücü ikame etkilerinin yeterince güçlü ve kalıcı olması durumunda sigortalı istihdamı azaltabileceğini ve sosyal güvenlik prim gelirlerini zayıflatabileceğini göstermektedir. Bu finansman riskine karşılık çalışma, teknolojinin kendisinden ziyade otomasyonun ölçülebilir istihdam etkileriyle ilişkilendirilen kavramsal bir mekanizma olarak Teknolojik İşsizlik Primi’ni geliştirmektedir. Geleneksel robot vergisi önerileri ve diğer teknoloji temelli finansman yaklaşımlarından farklı olarak önerilen çerçeve, potansiyel prim yükümlülüğünü otomasyona atfedilebilen sigortalı istihdam veya prime esas kazançlardaki ölçülebilir azalmalarla ilişkilendirmekte ve öncül kurumsal sorumluluklar, şeffaf ve doğrulanabilir değerlendirme ölçütleri ile sektöre özgü uygulama unsurları ortaya koymaktadır. Çalışma, bir finansman mekanizmasının ölçülebilir işgücü ikamesi ve bunun sonucunda prim tabanında meydana gelen aşınmayla nasıl ilişkilendirilebileceğini ortaya koyarak otomasyon ve sosyal güvenliğin finansmanına ilişkin gelişmekte olan literatüre katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler : Yapay zekâ, Sosyal güvenlik, Otomasyon, Teknolojik işsizlik, Teknolojik İşsizlik Primi
Artificial Intelligence, Automation, and the Sustainability of Social Security Systems: The Technological Unemployment Premium Proposal

ABSTRACT

This study examines the implications of artificial intelligence (AI) and automation for labour markets and the financial sustainability of contribution-based social security systems. Using a qualitative research design based on an integrative literature review and thematic synthesis, the study examines how AI-driven labour displacement may affect contribution-based social security financing. The analysis suggests that automation can generate substantial productivity gains, but may also reduce insured employment and weaken contribution revenues when displacement effects are sufficiently strong and persistent. In response to this financing risk, the study develops the Technological Unemployment Premium, a conceptual mechanism linked to the measurable employment effects of automation rather than to the technology itself. Unlike conventional robot tax proposals and other technology-based financing approaches, the proposed framework links potential contribution liability to measurable reductions in insured employment or contribution-generating payroll attributable to automation and outlines preliminary institutional responsibilities, transparent and verifiable assessment criteria, and sector-specific implementation considerations. The study extends the emerging literature on automation and social security financing by showing how a financing response could be tied to measurable labour displacement and the resulting erosion of the contribution base.
Keywords : Artificial intelligence, Social security, Automation, Technological unemployment, Technological Unemployment Premium

Kaynak Göster

APA
ERDOĞDU, S., & . ( 2026). Artificial Intelligence, Automation, and the Sustainability of Social Security Systems: The Technological Unemployment Premium Proposal. Çalışma ve Toplum, 4(91), 2329-2362. https://doi.org/10.54752/ct.1968160