ABSTRACT
Bu çalışma, Türkiye’de 2013 yılında yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu sonrasındaki 10 yıllık dönemde (2013–2022) meslek hastalıkları ile sosyoekonomik değişkenler arasındaki ilişkiyi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada kullanılan veriler, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Dünya Bankası’nın kamuya açık kaynaklarından temin edilmiştir. Bulgular, meslek hastalıkları insidansının 2013 yılında her 100.000 çalışan için 2,67 iken, 2019 yılında 6,8’e yükseldiğini; ancak COVID-19 pandemisinin etkisiyle 2022 yılında 4,81’e gerilediğini göstermektedir. Meslek hastalıkları ile İnsani Gelişmişlik Endeksi arasında pozitif yönde (r = 0.759), kişi başına düşen gelir ile ise negatif yönde anlamlı bir ilişki (r = –0.903, p < 0.01) tespit edilmiştir. En yüksek vaka oranları, sanayileşmenin yoğun olduğu Doğu Marmara, İstanbul ve Ege bölgelerinde görülmüştür. Elde edilen bulgular, meslek hastalıklarının yalnızca işyeri ortamına bağlı olmadığını, aynı zamanda ekonomik ve sosyal faktörlerden de önemli ölçüde etkilendiğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, koruyucu politikaların yalnızca sektörel riskleri değil, aynı zamanda bölgesel sosyoekonomik farklılıkları da göz önünde bulundurması gerekmektedir.